A Festa do Marisco naceu en 1963 impulsada pola iniciativa dun grupo de veciños –entre eles mariñeiros– co fin de exaltar e promocionar os mariscos locais do Grove. Naquela época, algúns mariscos emblemáticos da ría (como a nécora, o camarón ou a centola) non tiñan moita saída comercial nin presenza nos restaurantes, polo que a festa xurdiu para dalos a coñecer e poñelos en valor. O obxectivo principal foi dar a coñecer aquel produto da ría que ata entón carecía de proxección máis alá da comarca. Así, a primeira edición desta festa gastronómica celebrouse o domingo 6 de outubro de 1963, nunha modesta xornada matinal dedicada a degustar o marisco da ría.

Dende os seus inicios, a festa tivo un carácter humilde pero moi entrañable. Apenas se prepararon unhas poucas patelas de marisco nese debut de 1963, pero non faltou entusiasmo. Os grovenses construíron postos artesanais de madeira de piñeiro dos montes locais para servir o produto, e volcáronse en promocionar o evento: nas primeiras edicións era habitual ver a veciños apostados na entrada da península repartindo aos visitantes boliñas de camaróns e nécoras como agasallo de benvida. Este xesto buscaba sorprender aos forasteiros coa calidade do marisco local e convidalos a gozar da festa. A celebración, naqueles primeiros anos, concentrábase nun só fin de semana e tiña un ambiente familiar, case improvisado, pero sentou as bases dunha tradición que pronto arraigaría con forza.

Co paso dos anos, a Festa do Marisco foi medrando en tamaño, duración e repercusión. A medida que aumentaba a súa popularidade, o Concello decidiu darlle un impulso institucional para convertela no gran acontecemento que é hoxe. Durante a década de 1970, por exemplo, engadiuse un pintoresco Festival da Canción do Marisco, inspirado en certames musicais como San Remo ou Benidorm, que acadou certa sona na época. Tamén se incorporaron verbenas, grupos folclóricos e outras actividades lúdicas que enriqueceron a programación. De ser unha festa de dous días, pasou a durar varios máis e posteriormente máis dunha semana, con actuacións e lecer para todos os públicos. Neste proceso, a identidade da celebración tamén se consolidou: a centola adoptouse como símbolo gráfico oficial –representada sostiñendo unha cunca de viño entre as pinzas– e instaurouse a entrega anual dos Centolos de Ouro, galardóns que recoñecen a persoas e institucións destacadas polo seu vínculo coa vila. (Curiosamente, a centola é a gran ausente nas cazolas da festa, pois en outubro está en veda pola súa época de cría e a súa captura está prohibida).

Desde finais do século XX e comezos do XXI, a Festa do Marisco profesionalizouse e acadou sona nacional. Ampliáronse as infraestruturas (instalando grandes carpas para degustacións masivas) e potenciouse o compoñente cultural con concertos multitudinarios, concursos de cociña, exhibicións e actividades para nenos e maiores. A evolución culminou cun importante recoñecemento oficial: en 2013, coincidindo co 50º aniversario do evento, a Festa do Marisco de O Grove foi declarada Festa de Interese Turístico Nacional. Este título supuxo un pulo á súa proxección fóra de Galicia. Nos últimos anos, o Concello e a comunidade galega traballan para lograr a distinción de Festa de Interese Turístico Internacional, unha categoría á que a festa xa aspira dada a súa crecente notoriedade máis alá das fronteiras españolas. De feito, tras o éxito da 60ª edición en 2023, o consistorio manifestou a súa confianza en obter pronto esa categoría internacional. A Festa do Marisco consolidouse así como un referente no calendario festivo galego, mantendo a súa esencia orixinal pero adaptándose aos novos tempos e públicos.